Dag van het Zelfvertrouwen en de angst voor onzekerheid

20200201_1431316423198318473018534.jpg

Vandaag is het de Dag van het Zelfvertrouwen. Als er iets is waar collectief heel veel waarde aan wordt gehecht, dan is het wel een hoog zelfbeeld. Ik heb het in mijn eigen interacties met anderen zien gebeuren, maar ook in de interacties die anderen met elkaar hebben: zo ongeveer alles kan vergeven worden, maar als je onzéker bent, dan moet je echt ‘aan jezelf gaan werken.’ Dan heb je een heel groot probleem. Sterker nog: dan bén je een probleem.

Ik heb zo veel zien gebeuren tussen mensen en wat blijkt? Liegen, bedriegen, overspel, jezelf verrijken, veel nemen en weinig geven, stigmatiseren, mensen die het zwaar hebben de rug toekeren: het gebeurt. Het wordt niet bejubeld (nou ja, vaak ook wel), maar er is begrip voor. Het is menselijk. Je daalt in ieder geval niet in iemands achting als je deze dingen doet. Ben je in de ogen van anderen echter onzéker, dan sta je gelijk 10-0 achter. Dan moet je echt ‘met jezelf aan de slag’.

Het treurige aan deze ontwikkeling is, dat hele normale menselijke gedragingen steeds vaker als ‘onzekerheid’ (of, nog zo eentje: ‘kwetsbaarheid’) worden gezien.

  • Bedachtzaamheid? Goed nadenken of die keuze wel écht bij jou past? Onzekerheid!
  • De gevoelens van de ander belangrijk vinden? Onzekerheid!
  • In relaties meer waarde hechten aan harmonie dan aan competitie? Onzekerheid!
  • Toegeven dat je ergens niet goed in bent? Onzekerheid!
  • Liever een goed gesprek willen dan de hele tijd het hoogste woord willen binnen een groep? Onzekerheid!

Je zou er nog onzeker van worden.

Zelf vind ik de overdreven focus op onzekerheid, en het problematiseren van de ‘gediagnosticeerde’ onzekerheid, enorm irritant. Ik vind dat we een heel groot ding maken van een volkomen normaal menselijk gevoel en veel te hoge eisen stellen aan onszelf en elkaar. Wie niet aan die eisen kan of wil voldoen, is al snel ‘onzeker’.

Ik ben in mijn leven vaak als ‘onzeker’ gelabeld door mensen die beter dachten te weten hoe ik mij over mezelf voel dan ikzelf. Nu leven we in een tijd waarin iedereen amateurpsycholoog is, dus zo vreemd is die neiging tot psychologiseren niet, maar hinderlijk is hij wel. Van mezelf ben ik namelijk niet onzeker. Ja, ik ben rustig, vriendelijk en behulpzaam, heb in groepen niet het hoogste woord, ben graag alleen (of in klein gezelschap), denk grondig na over mijn keuzes en heb oog voor mijn sterke én zwakke kanten. Maar dat maakt mij nog geen kwetsbaar vogeltje vol zelftwijfel. Maak dat dan ook niet van mij.

Het telkens maar groot en opgeblazen moeten reageren, en de afwijzing van (of: angst voor?) zachtheid en oorspronkelijkheid, geeft mij echter wel een ongemakkelijk gevoel in de interactie. Want al weet ik nog zo goed hoe ik in elkaar zit: ik weet óók dat de dingen die bij mij horen, tegenwoordig niet op veel bijval kunnen rekenen. Dat de waarde die ik hecht aan behulpzaamheid en verbinding al snel als ‘kwetsbaarheid’ wordt gezien. Alsof iets vriendelijks doen voor een ander per definitie iets verdachts is. Alsof daar wel één of ander complex achter moet zitten.

Of dat onzeker is? Nee hoor. In mijn ogen kun je heel goed inzien dat je van waarde bent en het toch belangrijk vinden om een goed contact te hebben met de ander. Maar competitie en zelfprofilering zijn zo belangrijk geworden dat je je toch wel moet gedragen alsof de ander zich onder je bevindt in plaats van naast je.

Nu ben ik zeker niet voor overdreven aanpassing (wat overigens eerder voortkomt uit het niet jezelf mogen zijn in het contact dan uit persoonlijke onzekerheid), maar van rekening houden met elkaar en dingen checken (staat tegenwoordig vaak te boek als ‘bevestiging vragen’) is nog nooit iemand slechter geworden. Als ik terugkijk op bepaalde relaties, dan concludeer ik dat mijn sociaal ongemak niet zozeer voortkomt uit afwijzing van mezelf, maar eerder uit het moeten verstoppen van dat zelf als gevolg van sociale afwijzing. Ik heb niet slecht gedacht over mezelf; ik wist alleen dat ik met mensen was die mijn karakter niet op waarde konden schatten. Sociale onzekerheid hoeft nog geen intrinsieke onzekerheid te zijn.

Ik heb dan ook een advies voor al die mensen die een ‘onzeker’ persoon in hun leven denken te hebben, en de vermeende ‘onzekerheid’ aanwijzen als oorzaak van de slechte relatie:

  • Is deze persoon wel echt onzeker, of is er eerder sprake van een rustig temperament en zorgzaamheid?
  • Is deze persoon inderdaad onzeker, durf dan ook eerlijk naar jezelf te kijken en je af te vragen of dat nu echt zo’n groot probleem is, en in hoeverre jouw eigen houding aan deze onzekerheid heeft bijgedragen.

Ben je daarentegen iemand die als onzeker persoon wordt gezien, wees dan ook heel eerlijk naar jezelf:

  • Ben je écht onzeker, of heb je gewoon een aantal mooie eigenschappen die tegenwoordig met onzekerheid in verband worden gebracht?
  • Ben je inderdaad onzeker: in hoeverre ‘mag’ je dat voelen van jezelf, en hoe voel je je eigenlijk in het contact? Weinig mensen voelen zich prettig in een relatie waarin ze niet voor vol worden aangezien.

Mezelf voor vol aanzien. De ander voor vol aanzien. Voor mij is er weinig verschil. Ik hoop van harte dat acceptatie, gelijkwaardigheid en verbinding ooit volkomen vanzelfsprekend zullen zijn.

Gepubliceerd door

4 reacties op ‘Dag van het Zelfvertrouwen en de angst voor onzekerheid

  1. Wat sla jij met dit artikel de spijker op zijn kop zeg! Mijn complimenten. En dan die mensen die je willen veranderen met al jouw mooie eigenschappen. Ik herken hier heel heel veel in . Dank je wel.

    Liked by 1 persoon

      1. Ik heb iemand gekend die van zichzelf rustig en zorgzaam is. Ook deze persoon werd altijd als onzeker bestempeld. Het heeft er toe geleid dat deze persoon vriendschappen heeft gehad met mensen die het karakter van deze persoon niet op waarde wisten te schatten en deze persoon heeft zelfs te maken gehad met ge/ misbruik in deze vriendschappen. Heel triest allemaal maar moraal van dit verhaal, beëindig vriendschappen met mensen die jou niet op waarde weten te schatten, jou proberen te veranderen en misbruik van jou maken. Deze personen zijn jou niet waard. Zelfs al ben je een pleaser, denk na en beëindig die vriendschappen.

        Like

      2. Heel herkenbaar wat je schrijft. Juist de mensen die het meest geven, kunnen vriendschappen en relaties aantrekken waarin geven en nemen totaal uit balans zijn en er weinig waardering is voor de gever. Vooral afgelopen jaar heb ik afstand genomen van een aantal mensen en dat was verdrietig maar wel heel hard nodig.

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s