Leven volgens mijn waarden: rechtvaardigheid

Het is tijd voor mijn derde bericht naar aanleiding van de waardentest op de website van Psychologie Magazine en de top5 van persoonlijke waarden die op mij van toepassing is. Waar ik het de afgelopen zondagen heb gehad over zelfbepaling en de natuur beschermen, focus ik mij vandaag op waarde nummer 3: rechtvaardigheid. Wie ook maar enigszins op de hoogte is van maatschappelijke ontwikkelingen, kan niet heen om het besef dat dit heel hard nodig is.

Maar eerst: mijn top5 van persoonlijke waarden:

  1. Zelfbepaling;
  2. De natuur beschermen;
  3. Rechtvaardigheid;
  4. Tolerantie;
  5. Onafhankelijkheid van denken.

Als ik aan rechtvaardigheid denk, dan denk ik in de eerste plaats aan kansen. Voor mij is rechtvaardigheid dan ook sterk verbonden met zelfbepaling. Want in wat voor cultuur leven wij als alleen mensen met een chique achtergrond en een goede gezondheid mogen kiezen hoe zij hun leven in willen richten? Waar liggen onze prioriteiten als alleen deze mensen, los van eigen verdienste of prestatie, in zichzelf mogen investeren?

Waar ik echt in geloof, is het inzetten van je talenten voor het grotere geheel. In mijn ogen is dit zowel een recht als een plicht. Ik zie het als een recht, omdat het vreugde en voldoening geeft om een bijdrage te leveren en hier ook als persoon van te groeien. Daarnaast zie ik het als een plicht, omdat talenten er niet zomaar zijn. Waarom zou je ergens goed in zijn zonder dat anderen er iets aan hebben? Als mensen zijn we er toch ook voor elkaar?

Het idee dat het inzetten van je talenten een recht en een plicht is, leidt logischerwijs tot de conclusie dat ieder mens talenten heeft. Ik verzet mij dan ook met klem tegen het maatschappelijke dogma dat sommige mensen ‘niet aan de hoge normen van de maatschappij kunnen voldoen’ of ‘nu eenmaal niet zo veel te bieden hebben’. Dergelijke uitspraken zeggen meer over de beoordelaar dan over de beoordeelde(n). In werkelijkheid heeft ieder mens iets moois toe te voegen. Nu voegt niet ieder mens daadwerkelijk iets moois toe, maar waar het om gaat, is dat er in ieder van ons dat prachtige potentieel verborgen zit. Dat wij allemaal de wereld, of in ieder geval onze eigen leefomgeving, tot een fijnere en meer humane plek kunnen maken.

Rechtvaardigheid is mensen wijzen op hun verborgen potentieel en ze het vertrouwen geven dat ze het leven aankunnen, ook en juist als het moeilijk wordt. Rechtvaardigheid heeft niets te maken met het in bescherming nemen van mensen tegenover zichzelf of de maatschappij. Door mensen ongeschikt te verklaren voor de arbeidsmarkt en ze in het hokje ‘kwetsbare burgers’ te plaatsen, ontneem je ze niet alleen een goed inkomen, maar ook werkervaring, toekomstperspectief, sociale contacten, een gevoel van competentie en voldoening, zingeving en zelfrespect. Uit eigen ervaring kan ik je vertellen dat bijna niets zo schadelijk en demoraliserend is als uitgesloten worden van de maatschappij, zeker als deze maatschappelijke positie vertaald wordt naar een vaststaande persoonlijke identiteit die jou tot in de lengte der levensdagen blijft achtervolgen en opduikt bij elke nieuwe stap die je zet.

Als we werkelijk rechtvaardig willen zijn, dan bevrijden we ‘kwetsbare burgers die niet mee kunnen komen’ van al deze opgelegde identiteiten en stimuleren we ze hun talenten te ontdekken en te ontplooien. Natuurlijk hebben de mensen over wie ik schrijf hun kwetsbaarheden, maar die hebben we allemaal. We zijn allemaal ‘kwetsbare burgers’ met onze talenten en eigenzinnigheden, dus laten we er alsjeblieft geen aparte categorie meer van maken. Laten we juist degenen die aan de zijlijn staan, vertellen waar ze toe in staat zijn en de mogelijkheid bieden deze mooie eigenschappen verder te ontwikkelen. Laten we juist wel eisen stellen, zodat zij het vertrouwen in hun eigen capaciteiten weer terugvinden. Laten we geloven in de kracht van alle mensen.

Categorieën en opgelegde identiteiten zijn niet de oplossing.

Subsidies en dossiers zijn niet de oplossing.

Een heel leger aan hulpverleners is al helemaal niet de oplossing.

De oplossing ligt bij de mensen zelf en bij degenen die in hen geloven. Niet om een nieuw soort afhankelijkheid te creëren, maar om positieve energie toe te voegen en te laten zien dat het anders kan. Dat niets vastligt. Dat onze samenleving alleen tot bloei kan komen als alle mensen hun talenten inzetten en zelf kiezen hoe zij hun leven vorm willen geven.

Ik heb de autonome keuze gemaakt om opgelegde identiteiten met een afbrekende lading los te laten en hoop van harte dat degenen die hier nu nog onder gebukt gaan, deze stap ook zullen zetten. Het recht om opnieuw te beginnen, zowel privé als maatschappelijk, zou leidend moeten zijn in de keuze voor een rechtvaardig beleid. Ik zal mij er dan ook vol overtuiging voor blijven inzetten en uitspreken.

Natuurlijk is dit een grote verandering in ons denken. Om van betutteling naar kansen bieden te gaan, moeten we een enorme mentale sprong maken. Gelukkig kan ik in de omgang met degenen die betuttelen, alvast oefenen met waarde nummer 4: tolerantie.

Enkele denkers/ schrijvers die mij inspireren met hun ideeën over menselijk potentieel en het besef dat niets vastligt:

2 thoughts on “Leven volgens mijn waarden: rechtvaardigheid

  1. Pingback: Leven volgens mijn waarden: tolerantie | Wendy Schuchmann

  2. Pingback: Leven volgens mijn waarden: onafhankelijkheid van denken | Wendy Schuchmann

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s