Leven volgens mijn waarden: zelfbepaling

Gistermiddag ontdekte ik via een Facebook-update van Psychologie Magazine dat je op hun website een persoonlijke waardentest kunt afleggen. Deze test is gebaseerd op het waardenonderzoek van Shalom Schwartz; zie dit artikel voor tips. Nu vond ik het idee van een waardentest direct interessant, want de laatste tijd ben ik er meer dan ooit mee bezig hoe ik in het leven sta en hoe ik mijn leven in wil richten. Natuurlijk had ik daar zelf al een aantal ideeën over, maar het leek mij leerzaam om te ontdekken of er misschien nieuwe dingen uit zo’n test zouden komen of dat ik er op een andere manier naar zou kunnen kijken.

Dit is mijn top5 van persoonlijke waarden:

  1. Zelfbepaling;
  2. De natuur beschermen;
  3. Rechtvaardigheid;
  4. Tolerantie;
  5. Onafhankelijkheid van denken.

Heel verrassend is deze uitslag niet, maar het heeft mij wel de ogen geopend: dit vind ik echt belangrijk en hier wil ik echt naar leven. In deze blogpost werk ik verder uit wat waarde nummer 1, zelfbepaling, voor mij persoonlijk betekent en hoe ik haar meer in mijn leven wil integreren. De komende zondagen werk ik de andere waarden verder uit, waarbij in elke blogpost steeds een specifieke waarde centraal staat.

Maar goed: vandaag is het tijd voor zelfbepaling. Wie mijn blog al langer volgt, weet dat het thema autonomie regelmatig door mij wordt aangehaald. Mijn uitslag zie ik dan ook vooral als een herinnering aan mezelf: doe wat jij belangrijk vindt en houd je idealen in ere, want dit is wie jij bent.

Dit is wie ik ben: het klopt, zowel verstandelijk als gevoelsmatig. Voor mij is het heel belangrijk dat die twee op een lijn zitten en dat is hier het geval. Wat zelfbepaling voor mij betekent, kan ik uitleggen, maar ook daadwerkelijk ervaren. Het een is niet beter dan het ander en gelukkig hoef ik niet te kiezen; dat bepaal ik zelf.

Van jongs af aan streef ik ernaar mijn leven naar eigen inzicht in te richten en keuzes te maken die ik waardevol vind. Ik ben er dan ook van overtuigd dat zelfbepaling onlosmakelijk met mijn persoonlijkheid en mijn diepste kern verbonden is. Met andere woorden: zonder mijn hang naar zelfbepaling zou ik niet werkelijk Wendy Schuchmann zijn. Ik zie het als iets authentieks en intrinsieks; iets wat echt bij mij hoort.

Dat ik mij al heel lang bezighoud met levensvragen en zingeving en dat ik dit heel intens aanpak en ervaar, hoort daar naar mijn mening ook bij. Het is mijn hang naar ‘wat werkelijk klopt’: niet volgens een leefregel of  voorschrift, maar volgens mijn eigen geweten. Overigens heb ik er geen moeite mee als andere mensen wel volgens leefregels of voorschriften leven, zolang de keuze om dit te doen maar gebaseerd is op hun eigen geweten en voortkomt uit hun eigen kern en niet door anderen is opgelegd. Ook dat is zelfbepaling. Verder past het ook bij tolerantie (waarde nummer 4) en onafhankelijkheid van denken (waarde nummer 5), waar ik binnenkort dieper op inga.

Hierboven heb ik besproken wat zelfbepaling op abstract niveau voor mij betekent. Dat is belangrijk, maar waar het uiteindelijk om draait, is hoe ik dit ideaal vormgeef in de praktijk. Ik wil niet alleen op een bepaalde manier over zelfbepaling denken; ik wil ook dat het terugkomt in de keuzes die ik maak en de dingen die ik juist wel of niet doe. Ideeën zijn de basis, maar in het dagelijks leven laten zij zich werkelijk zien.

Ik wil de regie hebben in keuzes die voor mij belangrijk zijn, zowel in mijn persoonlijke als in mijn maatschappelijke leven. Voor mij gaat het dan vooral om wonen, loopbaan, studie, maatschappelijke inzet, sociale contacten en vrije tijd. Natuurlijk is het niet mogelijk om alles volledig zelf in de hand te hebben: in de maatschappij bestaan nu eenmaal zaken als toelatingseisen en selectiecriteria en daar is op zich weinig mis mee. Waar het mij om gaat, is dat ik eerlijke kansen krijg en niet uitgesloten word op basis van perceptie en/ of interpretatie (medicalisering, onderschatting, stigmatisering: het hangt allemaal met elkaar samen).

Om het nog concreter te maken: ik zie mijn Asperger niet meer als stoornis of beperking en wens dus ook niet betutteld of tegengehouden te worden in mijn activiteiten, alleen maar omdat de ander ervoor kiest om wel in de stoornis- en beperkingssfeer te denken. Jij mag zelf kiezen hoe je ergens over denkt; dat is jouw zelfbepaling, maar gebruik dat idee dan niet om mij ergens in tegen te houden, want dan belemmer je mijn zelfbepaling. Ik accepteer niet dat individuen en/ of instanties beslissingen nemen die mijn persoonlijke en/ of maatschappelijke leven beïnvloeden op basis van perceptie en/ of interpretatie.

Gelukkig neem ik steeds meer de regie over mijn eigen leven, waardoor ik ook steeds meer mogelijkheden tot zelfbepaling ontdek. Ondanks alle persoonlijke en maatschappelijke betutteling ben ik blijven geloven in mijn capaciteiten en ben ik mij blijven inzetten voor een autonoom en zinvol leven, wat onder andere heeft geleid tot een Bachelorgraad in de Geschiedenis, een baan als Medewerker Accountmanagement bij de Rijksoverheid, een studie tot Onderwijsassistent, publicatie van mijn blogs, columns en korte verhalen en interessante en zinvolle maatschappelijke activiteiten. Ook spreek ik steeds vaker mensen die mij stimuleren in plaats van betuttelen; deze inspirerende interacties maken sociaal contact tot een positieve, in plaats van een belastende, ervaring.

De eerste maand van 2017 is nu bijna voorbij en ik ben eergisteren 33 geworden. Ik heb besloten dat ik dit jaar mijn zelfbepaling steeds verder ga uitbouwen, zodat ik langzaam maar zeker het leven creëer dat bij mij past. Een zinvol leven, gebaseerd op mijn persoonlijke waarden.

Een leven dat eigenlijk al in mij zit en dat ik zelf tot iets werkelijks maak.

5 thoughts on “Leven volgens mijn waarden: zelfbepaling

  1. Pingback: Leven volgens mijn waarden: de natuur beschermen | Wendy Schuchmann

  2. Pingback: Leven volgens mijn waarden: rechtvaardigheid | Wendy Schuchmann

  3. Pingback: Leven volgens mijn waarden: tolerantie | Wendy Schuchmann

  4. Pingback: Leven volgens mijn waarden: onafhankelijkheid van denken | Wendy Schuchmann

  5. Pingback: Nieuwe ideeën en ontwikkelingen op schrijfgebied: ik maak mezelf nieuwsgierig | Wendy Schuchmann

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s